Meer duidelijkheid voor ambtenaren in een zwevende organisatie

Vanwege bezuinigen is de overheid genoodzaakt het personeelsbestand terug te dringen. Ontslag voor een overheidswerkgever kan desondanks een erg dure aangelegenheid worden. Het college van Burgemeester en Wethouders zijn bij reorganisaties tevens aan meer regels gebonden dan de werkgever in het bedrijfsleven.

Er word nu aan de ene kant geprobeerd te voorkomen dat ambtenaren ontslagen moeten worden door garanties te geven dat er in het kader van reorganisaties geen ambtenaren gedwongen ontslagen worden. Wel is het van belang dat binnen gemeentelijke organisaties het aantal personeelsleden die beschikbaar zijn sterk teruggebracht worden. Op dit moment worden als tussenoplossing de ambtenaren alvast uit hun functie ontheven en tijdelijk elders in een gemeentelijke organisatie aan het werk gesteld. In afwachting van een aanstellingsbesluit is de desbetreffende ambtenaar hier aan het werk. In dit artikel zullen wij u nader de uitleg geven en ingaan op de hiervoor geschetste organisatie. Ambtenaren die zonder rechtspositie ´´zweven´´ binnen de gemeentelijke organisatie.
Bij een aanstellingsbesluit ( een contractperiode ) wordt schriftelijk vastgelegd en tevens besproken wat de functie is van de desbetreffende ambtenaar. Welke taken horen erbij deze functie? Wanneer vinden de beoordelingsmomenten plaats? Voor beide partijen is hierdoor vooraf duidelijk wat er verwacht word van de ambtenaar en welke functie eisen er horen bij de functie van de desbetreffende ambtenaar. Mocht er een geschil plaatsvinden omtrent het functioneren van de ambtenaar is er op deze manier makkelijk ( makkelijker ) dan in het bedrijfsleven te toetsen of de ambtenaar naar behoren en naargelang de functie eisen goed functioneert.
Het aanstellingsbesluit zorgt dus voor de nodige rechtszekerheid in de rechtspositie van de ambtenaar.

Bij een overheidsinstelling / gemeentelijke organisatie , waarin een ambtenaar tewerkgesteld word in diverse functies, is het college van Burgemeesters en Wethouders verplicht een vooraf gestelde werkwijze te volgen zich ervan te verzekeren en te kunnen verantwoorden dat de reorganisatie volgens de voorgeschreven procedure verloopt.
Een belangrijk aspect hiervan is dat de gemeente stappen moet volgen in het aanwijzen van herplaatsingskandidaten binnen het kleinst mogelijke dienstvak. Het bepalen van het dienstvak waar de desbetreffende ambtenaar op dat moment in aan het werk gesteld is blijkt in de praktijk vaak een heel ingewikkelde taak te zijn.
In de reorganisatieprocedure moet het college de nodige besluiten nemen. Dit betekend ook dat iedere belanghebbende tegen de besluiten bezwaar aan kan tekenen maar ook mag aantekenen.
Het herplaatsen van een ambtenaar binnen een gemeentelijke organisatie kan op deze manier een erg langdurig proces worden.

Er zou een alternatieve mogelijkheid kunnen zijn: het ontslaan van de overtollige ambtenaren. Deze procedure kan eveneens langdurig en kostbaar gaan zijn. Een ontslagbesluit hoort namelijk te voldoen aan verschillende wettelijke formaliteiten , en tevens staan er tegen een ontslagbesluit en bezwaar en beroepsprocedure open. Een gemeente is eveneens een eigen risicodrager voor WW-uitkeringen. En is de gemeente tevens verantwoordelijk ( hangt ook af van de ontslaggrond ) voor de re-integratie van de ambtenaar. Ook speelt hierbij de rol dat het college van Burgemeester en Wethouders in aanloop naar de reorganisatie medegedeeld kan hebben dat er geen gedwongen ontslag verleend kan worden, waardoor de ambtenaar in het kader van rechtszekerheid hierop mag vertrouwen.

Om ervoor te zorgen dat er resultaat geboekt word in de reorganisatie kan een College van Burgemeester en Wethouders besluiten om de ambtenaren die een herplaatsing krijgen alvast uit hun functie ontheven worden en tijdelijk, in afwachting van het creëren van nieuwe functiegroepen met de daarbij behorende taakomschrijvingen, alvast elders in de organisatie aan het werk te stellen. In deze situatie si er sprake van een ‘’zwevende’’ ambtenaar. Zonder dat zij een rechtspositie hebben zweven ze door de organisatie.

In de eerste instantie lijkt er niet zoveel aan de hand te zijn voor ambtenaren die uit hun functie ontheven worden. De desbetreffende ambtenaar is immers aan het werk en ontvangt hiervoor een salaris. Helaas blijkt uit de praktijk dat bij een ambtenaar die in de organisatie zweeft te maken kan krijgen met besluiten van het College van Burgemeester en Wethouders die grote gevolgen kunnen gaan hebben voor de ´´zwevende´´ ambtenaar.
Het College heeft daarnaast ook de mogelijkheid het termijn dat de ambtenaar rechtsmiddelen tot zijn / haar beschikking heeft en daardoor de ingeslagen weg doordrukken en zodoende de toch al onzekere ambtenaar in verdere afwachting te laten. Deze situatie kan uiteindelijk leiden tot een situatie waarin de relatie tussen de ambtenaar en overheidsinstelling al in zoverre beschadigd is , dat een terugkeer in een functie binnen dezelfde gemeente bijna onmogelijk wordt.

Vanuit de Praktijk is er zelfs een voorbeeld waarin het College van Burgemeester en Wethouders de
‘’ zwevende’’ ambtenaar 3 jaar in onzekerheid heeft gelaten over het aanbieden van een nieuwe dienstbetrekking. Vervolgens is de ambtenaar aansluitend ontslag verleend wegens ongeschiktheid voor zijn functie. De centrale raad van beroep heeft in deze situatie uiteindelijk geoordeeld dat de ontheffing van de betreffende ambtenaar in strijd is met artikel 15:1:10 van toepasselijke gemeentelijke arbeidsvoorwaardenregeling, nu het college van Burgemeester en Wethouders het 2de component van de overplaatsing niet heeft gerealiseerd. Volgens vaste jurisprudentie bestaat een overplaatsing van een ambtenaar uit 2 onderdelen, ontheffing uit de ene betrekking, en het opdragen van een andere betrekking. Tevens blijkt uit vaste jurisprudentie van de Centrale Raad van Beroep dat een ontheffing uit een functie in combinatie met het tijdelijk opdragen van andere werkzaamheden zonder concreet uitzicht op een nieuwe functie niet mogelijk is.
In lagere uitspraak wordt tevens aangenomen dat het enkel tijdelijk aanbieden van werk aan een ambtenaar die nog in afwachting is van een definitieve plaatsing in een nieuwe functie onaanvaardbaar is.

De gemeentelijke ambtenaar moet om deze reden dan ook goed opletten indien de werkgever aankondigt dat er reorganisaties plaats gaan vinden waarbij de ambtenaren overgeplaatst worden naar een andere functie. De ambtenaar doet er verstandig aan om tijdelijk een juridisch deskundige in te schakelen die erop toeziet dat het voor de ambtenaar duidelijk is welke rechtspositie hij / zij binnen de organisatie heeft.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.